कंडारी यात्रोत्सव रद्द : भाविकांना कपिलेश्‍वर महादेवाचे दर्शन घेता येणार

कपिल मुनींनी केली तपश्चर्या
तापी नदी काठावर वसलेल्या कंडारी गावाला धार्मिकदृष्ट्या महत्वाचे स्थान आहे. महर्षी कपिल मुनींनी या ठिकाणी तपश्‍चर्या केल्याचा उल्लेख पुराणांमध्ये मिळतो. कपिल मुनी यांनी या ठिकाणी राहून त्यांच्या आईला उपदेश दिला. कपिल मुनी यांच्या नावावरून या मंदिराचे नाव कपिलेश्वर महादेव मंदिर असे पडले आहे. या गावाचे नाव पूर्वी कर्दनी असे होते. या नावाचा अपभ्रंश होऊन कंडारी या नावाने ओळखले जाते. या ठिकाणी मकरसंक्रांतीच्या पर्वावर यात्रोत्सव भरविण्यात येतो. मकर संक्रांतीच्या पर्वावर गंगासागर नंतर येथे कपिलेश्वर महादेवाचा यात्रोत्सव असतो त्यामुळे या यात्रेला अनन्यसाधारण महत्त्व आहे. जिल्हाभरातील भाविक या ठिकाणी कपिलेश्वर महादेवाच्या दर्शनासाठी येतात. तापी नदीपात्रात पहाटे मंगल स्नान करून महादेवाचे दर्शन घेतल्याने विशेष पुण्य लाभते, असा भाविकांचा समज आहे.

हेमाडपंथी शिवमंदिर
कपिलेश्वर मंदिराचे बांधकाम हेमाडपंथी असून आतील गाभारा हा पूर्वी तीन ते साडे तीन फूट खोल असा होता. त्या ठिकाणी स्वयंभू अशी वाळूची शिवलिंग आहे. या ठिकाणी जिल्हाभरातून भाविक दर्शनासाठी येऊन आपले नवस मानतात तसेच मानलेले नवस पूर्ण करण्यासाठी येत असतात.

मानाच्या पूजेची परंपरा
संक्रांतीच्या पुण्यकाळात सकाळच्या ब्रह्म मुहूर्तापासूनच महादेवाचे दर्शन घेण्यासाठी परीसरातील व बाहेरगावाहून भाविक येत असतात. मंदिरात संक्रांतीनिमित्त गावातील राजपूतवाडा, महाजन वाडा व कोळीवाड्यामधून भाविक मानपूजा घेवून जातात. त्यात प्रामुख्याने ही मानाची पूजा पूर्व परंपरेपासून चालत आली आहे. गावातील सर्व देवी, देवता, वीर, मुंजांना व बाण्यांना मानपूजा देण्यासाठी सकाळी आठ वाजता वाड्यातील सर्व सत्पंथी अनुयायी स्त्री, पुरुष, तरुण, वृध्दमंडळी महाजन वाड्यात एकत्रित जमा होऊन येथूनच प्रथम मानाची पूजना देण्यास सुरुवात होते. गावातील विठ्ठल मंदिर, बेहरमबुआ, हनुमान मंदिर, ऐस देव, वाल्मिक मंदिर, सप्तश्रृंगी मंदिर, कपिलेश्वर महादेव येथे महादेवाच्या पिंडीवर अभिषेक करुन सोबत आणलेली पूजा व भगवा ध्वज चढविला जातो. गावातील नागरीक व भक्तगण यात्रेला येतात. त्रिवेणी संगमावर आंघोळ करून कपिलेश्वराचे दर्शनाने पुण्यफल प्राप्त होते, अशी आख्यायिका आहे. या ठिकाणी त्रिपिंडी, कालसर्प पूजा, ग्रहशांती, अभिषेक आदी पूजा व कर्मविधी केल्या जातात.